Ik blijf schrijven… “Omdat ik het leuk vind”“Omdat het me ruimte geeft in mijn hoofd”“Omdat ik een boek wil schrijven”“Omdat het mijn leven verrijkt” Een jaar lang kwam de schrijfgroep van Penitentiaire Inrichting Ter Peel tweewekelijks bijeen in een kleine ruimte waar alles mocht en niets moest, waar het geluid van pen op papier concurreerde met de tikkende klok. De schrijfstijlen varieerden, net als de thema’s. Sommige teksten vonden hun plek hier in deze bundel om gelezen te worden, andere gingen verloren, weer andere bleven in de cellen om misschien ooit bevrijd te worden. Met trots en genoegen delen we met jullie een selectie van onze de oogst. Let op: deze publicatie is niet te koop.
Nieuws
Je hebt geen transportmiddel nodigOm naar plaatsen te gaan of met mensen te spreken. De meest betekenisvolle reizen maak je van binnen waar je gedachten je ook maar heen brengen.Reis daar eerst. – Frank In de schrijfgroep van PI Heerhugowaard komen uiteenlopende stemmen samen. Elke twee weken delen de deelnemers hun gedachten, herinneringen en verbeelding. Op papier ontstaan werelden die reiken van Suriname tot de Molukken, van Guatemala tot Turkije.De verhalen in deze bundel vormen samen een nomadische reis, vol met onverwachte ontmoetingen. Reis naar binnen laat zien hoe schrijven deuren opent: naar anderen, én naar jezelf. Prijs per stuk: 10,- euro plus 4,50 euro verzendkosten. Heb je interesse en wil je bestellen? Stuur een mail naar info@stichtingblocknotes.nl.
Blocknotes Binnen Buiten FestivalWoorden breken muren In het Amsterdamse Ru Paré vond donderdag een gebeurtenis plaats die voor Nederland een primeur betekende: het allereerste Blocknotes Binnen Buiten Festival. Een evenement dat niet alleen literaire optredens presenteerde, maar vooral de ontmoeting tussen schrijvers binnen en buiten de PI centraal stelde en deze stemmen samen op het podium bracht. Oprichter van Blocknotes én jarige op deze dag, Christine Otten, werd tijdens het festival in in de zon gezet. Haar missie om schrijfgroepen in gevangenissen te ontwikkelen als vrijplaatsen binnen onvrijheid vormde de basis voor het programma. Het idee dat schrijven een vorm van waardigheid en creatief zelfvertrouwen oproept, liep als een onderstroom door alle onderdelen heen. Otten omschreef eerder hoe een pen een middel kan zijn om jezelf terug te vinden. Het festival maakte die gedachte tastbaar: Schrijvers van binnen en buiten stonden samen op het podium, hun woorden als bruggen tussen werelden die zelden rechtstreeks met elkaar in gesprek zijn. Met teksten die dwars door muren heen reisden. Een van de meest indringende momenten kwam van Blocknotes schrijver Frank uit de PI Heerhugowaard. Hij schreef speciaal voor het festival een nieuwe tekst. Omdat hij niet aanwezig kon zijn, werd zijn tekst voorgelezen door Tiziano Perez, sinds enkele maanden voorzitter van Blocknotes. De zaal viel stil toen de eerste regels klonken: ‘Mijn reizen zijn gebouwd op woordengeschreven in de nacht die ik geefaan iemand met een stem die vrij is.En zo ben ik vandaag in Ru Paré.’ De voordracht maakte voelbaar waar Blocknotes voor staat. Taal als vervoermiddel wanneer fysieke vrijheid ontbreekt. Frank schreef hoe woorden hem kortstondig buiten zijn cel plaatsen, ‘heel even ben ik geen nummer maar een reiziger buiten zijn cel.’ Voor een publiek van festivalbezoekers, schrijvers, oud-gedetineerden, DJI medewerkers, muzikanten en vrijwilligers kregen die woorden een bijna fysieke aanwezigheid. Tiziano Perez: ‘Er schuilt iets dappers in het aankijken van een lege pagina. Wie blijft zitten, wie niet wegloopt, pleegt een daad van optimisme. Het vertrouwen dat iets nieuws werkelijkheid kan worden. Schrijven is niet alleen een confrontatie met jezelf, maar ook een uitnodiging om je te verplaatsen in de ander. En die kleine beweging kan levens veranderen.’ In zijn toespraak schetste Perez het creatieve universum van Blocknotes als een plaats waar het onbekende geen obstakel vormt, maar een uitnodiging is om je te laten verrassen. Schrijven als een confrontatie én een gebaar van vertrouwen: het openlaten van de mogelijkheid dat er iets nieuws ontstaat. Dat idee, schrijven als daad van optimisme, werd een terugkerend thema. Perez benadrukte ook de symbolische betekenis dat Chrsitine Otten op haar verjaardag een festival presenteerde dat voortkomt uit jarenlang werk achter de muren van PI’s in heel Nederland. ‘Blocknotes is formeel een stichting,’ zei hij, ‘maar in werkelijkheid een samenspel van mensen, ideeën en gelijkwaardigheid.’ ‘Schrijfgroepen zijn geen luxe.’ Namens de Dienst Justitiële Inrichtingen sprak Toon Molleman, plaatsvervangend divisiedirecteur GW/VB. Hij onderstreepte dat ruimte voor zelfexpressie in detentie essentieel is. Volgens hem bieden schrijfgroepen niet simpelweg afleiding, maar een mogelijkheid om identiteit opnieuw vorm te geven. De diversiteit van de stemmen die op het podium klonken, van poëzie tot muziek en luisterverhalen, maakte volgens Molleman zichtbaar waarom initiatieven zoals Blocknotes van waarde zijn en steun verdienen binnen de PI’s. Workshops: meedoen in een echte Blocknotesschrijfgroep Het dagprogramma begon met schrijfbijeenkomsten waarin deelnemers konden ervaren hoe een Blocknotesschrijfgroep werkt. Voormalig deelnemers uit deze groepen en een bekende schrijver leidden de workshop samen. Deelnemers vertelden na afloop verrast te zijn door hoe snel er een veilige sfeer ontstond en hoeveel ruimte dat gaf om te schrijven. ‘Ook als je hierin totaal geen ervaring in hebt.’ Primeur: de tekeningen van Mohamedou Ould SlahiHet festival betekende ook de eerste Nederlandse expositie van tekeningen van Mohamedou Ould Slahi, hij zat veertien jaar onschuldig vast op Guantánamo Bay en schreef het wereldberoemde Guantánamo Diary. Waar zijn woorden internationale impact hadden, waren zijn tekeningen nooit eerder hier te zien. Gemaakt onder extreme omstandigheden in Guantánamo Bay, fungeerden ze als stille getuigenissen van verzet en menselijkheid. Slahi was zelf aanwezig en sprak over vrijheid, verbeelding en de rol van kunst als overlevingsstrategie. Zijn bijdrage gaf het festival een internationale context: detentie kent veel vormen, maar creativiteit blijkt overal een bron van veerkracht. Stemmen van binnenuitHet festival opende met voordrachten van schrijvers uit verschillende penitentiaire inrichtingen. Hun teksten, soms live gelezen door schrijvers van buiten, vormden het fundament van de dag. De gedichten en verhalen waren rauw en ongepolijst, maar juist daardoor indringend. Stemmen uit PI Vught, Heerhugowaard, Lelystad en Veenhuizen lieten deelden dezelfde wens om gehoord te worden. Panelgesprekken, theater en luisterverhalenIn panelgesprekken spraken schrijvers, makers en oud-deelnemers over wat creativiteit mogelijk maakt binnen een systeem dat vaak weinig ruimte laat voor kwetsbaarheid. Theatermonologen, gebaseerd op teksten uit de schrijfgroepen, brachten de verbeelding van deelnemers tot leven, terwijl luisterverhalen het publiek meenamen naar ervaringen die doorgaans verborgen blijven achter gesloten deuren. Een podium dat trilt van energieArtiesten Akwasi, Dennis Rudge, Lotte Velvet, Christine Otten, Gerson Main en Hamda Belgaroui brachten poëzie, muziek en spoken wordop het podium. Deze bijdragen waren geen losstaande optredens, maar werkten als dialogen met de stemmen van binnenuit de PI’s. De energie van het festival bereikte een hoogtepunt tijdens de open mic, gepresenteerd door Jennifer Muntslag, waar onbekende stemmen het podium betraden zonder drempel of hiërarchie. Danser Shaggy sloot de avond af en bracht de zaal volop in beweging. Het Blocknotes Binnen Buiten Festival liet zien wat er gebeurt wanneer muren niet verdwijnen, maar wel poreus blijken voor taal. Voor schrijvers van binnen werd het een reis naar buiten. Voor bezoekers van buiten een reis naar binnen. De woorden van Frank bleven nazinderen: ‘De meest zinvolle reizen beginnen in jezelf.’ Op 13 november in Ru Paré begon deze reis in collectieve vorm! Een beweging die volgens alle betrokkenen niet bij deze ene dag zal blijven. Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 8 Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 9 Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 14 Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 15 Blocknotes Festival. foto
Blocknotes Binnen Buiten FestivalWoorden breken muren Op donderdag 13 november 2025 openden we de deuren voor de allereerste editie van het Binnen Buiten Festival. Een krachtig en vernieuwend literair festival waarin verhalen van binnenuit naar buiten kwamen. Gedreven door samenwerking, creativiteit en gelijkwaardigheid brachten we stemmen van binnen de muren naar het podium – via poëzie, luisterverhalen, theatermonologen, open mic en liveoptredens. Bekende schrijvers en (voormalige) schrijvers uit onze schrijfgroepen in de gevangenis presenteerden samen dit programma. Met o.a. een unieke bijdrage van bestsellerauteur en voormalig Guantánamo-gevangene Mohamedou Ould Slahi. Met performances van oa. Akwasi, Dennis Rudge, Lotte Velvet, Christine Otten en natuurlijk onze Blocknotes schrijvers uit de schrijfgroepen binnen in de PI’s! Bezoekers konden zelf ervaren hoe onze schrijfgroepen waren en deelnemen aan de schrijfworkshops tijdens het festival.
‘Om de week weer een aantal vertrouwde gezichten die rust en hoop geven op een vruchtbare toekomst. Een plek waar je even uit de “gevangenisbubbel” raakt en even vrij bent in geest en gedachte.’ Sinds november 2021 is er een schrijfgroep in de Penitentiaire Inrichting van Lelystad. Eens in de twee weken komt een aantal schrijvers in detentie op de vrijdagochtend samen, om te werken aan gedichten, korte verhalen, rapteksten en aforismen. De deelnemers schrijven over hoe je in de verbeelding kunt ontsnappen, aan jezelf en je omgeving, hoe naasten in het gemis en in woorden toch dichtbij kunnen voelen, over het leven binnen en buiten de gevangenis. Dit is de tweede bundel die voortkomt uit de schrijfgroep in Lelystad, samengesteld door de deelnemers zelf. Prijs per stuk: 10,- euro plus 4,50 euro verzendkosten. Heb je interesse en wil je bestellen? Stuur een mail naar info@stichtingblocknotes.nl.
Regels op papier. Op deze regels komen letters. Letters maken een woord. Het vrije woord, woorden waarmee je zinnen maakt. Zinnen die gaan leven. Zinnen die zin geven aan het leven. In je hoofd ben je vrij. In je hoofd zijn geen tralies. Geen dichtvallende deuren. De leden van de schrijfgroep in de PI Veenhuizen weten dat maar al te goed. Elke twee weken komen ze bij elkaar in de bibliotheek op locatie Esserheem. Op die maandagmiddagen is de bibliotheek niet alleen een plek om te lezen, maar ook eentje om te schrijven. Als de groep aan het werk gaat, dan verstommen de stemmen en klinkt er niets anders dan zacht gekras. Ze schrijven gedichten, verhalen, haiku’s, brieven aan jeugdhelden en odes aan hun geboortedorp. En als ze klaar zijn, lezen ze voor wat ze hebben opgeschreven. Soms is er kippenvel, soms is het doodstil. Soms wordt er tot tranen toe gelachen. ‘Het is zo fijn je hoofd even aan het werk te kunnen zetten’. En: ‘Schrijven helpt me mijn gedachten op een rij te krijgen.’ Met enorm veel trots presenteren we De enige regels staan op papier, een bloemlezing van het werk van deze Blocknotesschrijvers. Prijs per stuk: 10,- euro plus 4,50 euro verzendkosten. Heb je interesse en wil je bestellen? Stuur een mail naar info@stichtingblocknotes.nl.
‘Het is tijd om wakker te worden, het is tijd om uit bed te stappen, het is tijd om je tanden te poetsen, het is tijd om onder de douche te gaan, het is tijd om je aan te kleden, het is tijd om te gaan ontbijten, het is tijd om je klaar te maken voor vertrek, de wijde wereld in.’ Met trots presenteren we nu Gevulde Leegte, een bundel gloednieuwe verhalen en gedichten, samengesteld door de schrijvers zelf over tijd, (zelf)liefde, vrachtwagens, moeders, kinderen, (lucide) dromen, strijd, pijn, verlangen, moed, superhelden en Star Wars. Hoe verschillend de teksten ook zijn qua stijl en inhoud, ze hebben een ongebreidelde verbeeldingskracht en vitaliteit gemeen. Gevulde leegte is een boek dat ontroert en inspireert. Prijs per stuk: 10,- euro plus 4,50 euro verzendkosten. Heb je interesse en wil je bestellen? Stuur een mail naar info@stichtingblocknotes.nl.
Elke week werken de schrijfgroepen van Blocknotes samen met schrijvers en coaches aan mooie teksten. Die worden daarna online gepubliceerd of komen in een echt Blocknotes-boek te staan. Een aantal van die teksten hebben we ook verwerkt tot ansichtkaarten. Wil je iemand verrassen met een leuke kaart? Kies dan eens iets origineels uit onze collectie!
Blocknotes heeft dit jaar opnieuw veel media-aandacht weten te genereren. Hieronder vind je een een overzicht met daarin interviews met schrijvers uit onze schrijfgroepen en de Blocknotes schrijfcoaches. Comeback: Hoe schrijven je kan helpen, pagina 16 en 17 pagina 18. Dijkstra & Evenblij ter plekke – NPO Radio 1: Schrijven in de gevangenis betekent vrijheid in je hoofd – interview met Eva Vriend en Karim over schrijfgroep PI Lelystad. Met het oog op morgen – NPO Radio 1: Interview met Christine Otten en Hannah van Binsbergen over Gevangenispost. Artikel Parool: Christine Otten koppelde tien schrijvers aan tien gedetineerden. Artikel AD: Gedetineerden schrijven verhalen als strijd tegen de realiteit achter tralies. RTV Oost: Christine Otten vertelt over Gevangenispost. VPRO Gids: Kijken met Mo
Het Ministerie van Justitie als locatie voor een theatervoorstelling? Ja! Gisterenavond speelden we Een van ons op deze Haagse locatie in het bijzijn van minister Franc Weerwind van Rechtsbescherming. Beleidsambtenaren en de minister waren zeer onder de indruk van het verhaal van levenslang gestrafte Luc S over zijn leven, detentie, schuld, medegedetineerde Karim en schrijfster Katrien. Na de voorstelling volgde een nagesprek met de minister en Khalil Chait, bestuurder van Blocknotes en oud-deelnener aan de schrijfgroep. Over het beleid van (levens)langgestraften, schrijven in detentie en wat nu echt helpt bij een goede reïntegratie. Kunst kan de wereld misschien niet veranderen maar wel onverwachte en verrassende perspectieven laten zien. De minister was zeer betrokken en geïnteresseerd. Vanuit Blocknotes volgen we zijn beleid en voorstel voor zijn wetswijziging op de voet. Natuurlijk gaven we een exemplaar van Gevangenispost cadeau.
Succesroman Christine Otten in het theater Theatermonoloog Een van ons: acteur Dennis Rudge als levenslang gestrafte Luc Stichting Blocknotes presenteert dit jaar opnieuw Een van ons, de theatermonoloog naar de gelijknamige succesroman van Christine Otten. Een aangrijpende voorstelling – gespeeld door acteur Dennis Rudge en met live-muziek van Lorijn von Piekartz – over zingeving in tijden van crisis, de dunne grens tussen goed en kwaad, over hoop als vijand en de kracht van kunst. We spelen Een van ons niet alleen in het theater. We gaan ook op tournee langs PI’s en spelen voor gedetineerden en personeel. Zelfs het Ministerie van Justitie (in bijzijn van minister Weerwind) staat op onze speellijst. Let op! Een aantal voorstellingen is besloten. Een van ons is tot en met mei 2023 te zien in het theater en gevangenissen. Een van ons is op maandag 20 maart a.s. te zien in het Kumulustheater in Maastricht. Eén man. Alleen in zijn cel. Hij vertelt, leest hardop voor uit zijn schrift. Waarvoor hij levenslang zit opgesloten weten we niet. In Een van ons is de levenslang gestrafte Luc S. aan het woord. Zijn verhaal begint met zijn dagelijkse worsteling: hoe betekenis en zin te geven aan een leven zonder toekomst. Luc vertelt dat hij bang is te verdwijnen omdat zijn herinneringen ‘opraken’ en hij geen nieuwe maakt in de gevangenis. Hij denkt dat hij ‘een soort evenwicht’ heeft gevonden in de monotonie en eenzaamheid van zijn prikkelarme bestaan. De komst van schrijver Katrien Achenbach naar de Penitentiaire Inrichting, waar ze een schrijfgroep gaat begeleiden, zet iets in beweging voor Luc, maar wat precies? Hij doet niet mee aan de schrijfgroep omdat dat te confronterend is voor hem als levenslanggestrafte zonder hoop ooit vrij te komen, maar begint wél een geheim logboek te schrijven waarin hij vertelt over zijn dagelijkse leven, medegedetineerden, zijn twijfels, verlangens en herinneringen. Stukje bij beetje schrijft hij zichzelf terug het leven in. Christine Otten over Een van ons ‘Ik ben trots en blij dat we Een van ons hernemen’, zegt schrijver Christine Otten. Otten is sinds vijf jaar schrijfcoach in de gevangenis, en liet zich voor haar boek Een van ons inspireren door ontmoetingen en gesprekken met levenslang gestraften. ‘Door corona zag slechts een handjevol mensen de voorstelling, maar de reacties waren unaniem enthousiast. Men was geraakt door het personage Luc en diens moedige strijd zin te geven aan zijn geïsoleerde bestaan in de gevangenis. En er was – gek genoeg misschien- herkenning met deze levenslang gestrafte man omdat de voorstelling raakt aan universele thema’s als goed en kwaad, vrijheid en onvrijheid. Uiteindelijk gaat het om vragen als: Hoe te leven? Wie te zijn? En: durf je op te komen voor een ander mens? En tegen welke prijs?’ Over Een van ons Een van ons is een avondvullende theatermonoloog door acteur Dennis Rudge met muzikale begeleiding van Lorijn von Piekartz. Na de voorstelling is er een kort nagesprek met de makers en een oud-deelnemer van de schrijfgroep in de gevangenis van Heerhugowaard. De voorstelling is voor publiek te zien in het Bijlmerparktheater, Concordia en Podium Mozaïek. Een van ons is geproduceerd in samenwerking met het Bijlmerparktheater. Muzikale begeleiding: Lorijn von Piekartz | Regie: Kasper Kapteijn | Script: Christine Otten. Dennis Rudge over Een van ons ‘Het leven van Luc is een web van gedachten waar hij een net mee spint om zichzelf in op te vangen op de momenten dat hij geen bodem onder zich voelt’, zegt Dennis Rudge die Luc in de voorstelling vertolkt. ‘De angst om buiten het leven te staan, dat je geen deel van het leven bent, gecanceld door de maatschappij is herkenbaar zeker in deze tijd. Gestalte geven aan Luc is voor mij een grote verantwoordelijkheid omdat ik een gelaagd mens wil weergeven, een bezield mens, multidimensionaal van vlees en bloed’. Bonjo Als ex-gedetineerde kan ik alleen maar zeggen dat de mensen die dit gemaakt en gespeeld hebben, weten waar ze het over hebben. Theaterkrant Indringende monoloog over het leven van een levenslanggestrafte. Peter Faber Onthutsend en ontroerend mooi. Volkskrant Meeslepend. Een van ons gaat uiteindelijk niet alleen over gevangene, maar over ons allemaal. Recensies: Volkskrant – ‘Meeslepend’, Theaterkrant – ‘Raakt diep.’ https://vimeo.com/697753065
Tien schrijvers van binnen werken samen met tien schrijvers ‘buiten’, waaronder Huub van der Lubbe, Hannah van Binsbergen en Pelumi Adejumo, in een spannend project van Blocknotes i.s.m. Uitgeverij de Geus. De schrijvers opereren in duo’s en inspireren elkaar in verhalen, gedichten en brieven. De weerslag daarvan hopen we in de zomer van 2022 te publiceren. De redactie wordt gedaan door twee redacteuren van de schrijfgroep in PI Heerhugowaard i.s.m. redacteur van de uitgeverij en schrijfgroep begeleider Christine Otten.












