Evenementen Archives - Stichting blocknotes

Blocknotes Binnen Buiten FestivalWoorden breken muren In het Amsterdamse Ru Paré vond donderdag een gebeurtenis plaats die voor Nederland een primeur betekende: het allereerste Blocknotes Binnen Buiten Festival. Een evenement dat niet alleen literaire optredens presenteerde, maar vooral de ontmoeting tussen schrijvers binnen en buiten de PI centraal stelde en deze stemmen samen op het podium bracht. Oprichter van Blocknotes én jarige op deze dag, Christine Otten, werd tijdens het festival in in de zon gezet. Haar missie om schrijfgroepen in gevangenissen te ontwikkelen als vrijplaatsen binnen onvrijheid vormde de basis voor het programma. Het idee dat schrijven een vorm van waardigheid en creatief zelfvertrouwen oproept, liep als een onderstroom door alle onderdelen heen. Otten omschreef eerder hoe een pen een middel kan zijn om jezelf terug te vinden. Het festival maakte die gedachte tastbaar: Schrijvers van binnen en buiten stonden samen op het podium, hun woorden als bruggen tussen werelden die zelden rechtstreeks met elkaar in gesprek zijn. Met teksten die dwars door muren heen reisden. Een van de meest indringende momenten kwam van Blocknotes schrijver Frank uit de PI Heerhugowaard. Hij schreef speciaal voor het festival een nieuwe tekst. Omdat hij niet aanwezig kon zijn, werd zijn tekst voorgelezen door Tiziano Perez, sinds enkele maanden voorzitter van Blocknotes. De zaal viel stil toen de eerste regels klonken: ‘Mijn reizen zijn gebouwd op woordengeschreven in de nacht die ik geefaan iemand met een stem die vrij is.En zo ben ik vandaag in Ru Paré.’ De voordracht maakte voelbaar waar Blocknotes voor staat. Taal als vervoermiddel wanneer fysieke vrijheid ontbreekt. Frank schreef hoe woorden hem kortstondig buiten zijn cel plaatsen, ‘heel even ben ik geen nummer maar een reiziger buiten zijn cel.’ Voor een publiek van festivalbezoekers, schrijvers, oud-gedetineerden, DJI medewerkers, muzikanten en vrijwilligers kregen die woorden een bijna fysieke aanwezigheid. Tiziano Perez: ‘Er schuilt iets dappers in het aankijken van een lege pagina. Wie blijft zitten, wie niet wegloopt, pleegt een daad van optimisme. Het vertrouwen dat iets nieuws werkelijkheid kan worden. Schrijven is niet alleen een confrontatie met jezelf, maar ook een uitnodiging om je te verplaatsen in de ander. En die kleine beweging kan levens veranderen.’ In zijn toespraak schetste Perez het creatieve universum van Blocknotes als een plaats waar het onbekende geen obstakel vormt, maar een uitnodiging is om je te laten verrassen. Schrijven als een confrontatie én een gebaar van vertrouwen: het openlaten van de mogelijkheid dat er iets nieuws ontstaat. Dat idee, schrijven als daad van optimisme, werd een terugkerend thema. Perez benadrukte ook de symbolische betekenis dat Chrsitine Otten op haar verjaardag een festival presenteerde dat voortkomt uit jarenlang werk achter de muren van PI’s in heel Nederland. ‘Blocknotes is formeel een stichting,’ zei hij, ‘maar in werkelijkheid een samenspel van mensen, ideeën en gelijkwaardigheid.’ ‘Schrijfgroepen zijn geen luxe.’ Namens de Dienst Justitiële Inrichtingen sprak Toon Molleman, plaatsvervangend divisiedirecteur GW/VB. Hij onderstreepte dat ruimte voor zelfexpressie in detentie essentieel is. Volgens hem bieden schrijfgroepen niet simpelweg afleiding, maar een mogelijkheid om identiteit opnieuw vorm te geven. De diversiteit van de stemmen die op het podium klonken, van poëzie tot muziek en luisterverhalen, maakte volgens Molleman zichtbaar waarom initiatieven zoals Blocknotes van waarde zijn en steun verdienen binnen de PI’s. Workshops: meedoen in een echte Blocknotesschrijfgroep Het dagprogramma begon met schrijfbijeenkomsten waarin deelnemers konden ervaren hoe een Blocknotesschrijfgroep werkt. Voormalig deelnemers uit deze groepen en een bekende schrijver leidden de workshop samen. Deelnemers vertelden na afloop verrast te zijn door hoe snel er een veilige sfeer ontstond en hoeveel ruimte dat gaf om te schrijven. ‘Ook als je hierin totaal geen ervaring in hebt.’ Primeur: de tekeningen van Mohamedou Ould SlahiHet festival betekende ook de eerste Nederlandse expositie van tekeningen van Mohamedou Ould Slahi, hij zat veertien jaar onschuldig vast op Guantánamo Bay en schreef het wereldberoemde Guantánamo Diary. Waar zijn woorden internationale impact hadden, waren zijn tekeningen nooit eerder hier te zien. Gemaakt onder extreme omstandigheden in Guantánamo Bay, fungeerden ze als stille getuigenissen van verzet en menselijkheid. Slahi was zelf aanwezig en sprak over vrijheid, verbeelding en de rol van kunst als overlevingsstrategie. Zijn bijdrage gaf het festival een internationale context: detentie kent veel vormen, maar creativiteit blijkt overal een bron van veerkracht. Stemmen van binnenuitHet festival opende met voordrachten van schrijvers uit verschillende penitentiaire inrichtingen. Hun teksten, soms live gelezen door schrijvers van buiten, vormden het fundament van de dag. De gedichten en verhalen waren rauw en ongepolijst, maar juist daardoor indringend. Stemmen uit PI Vught, Heerhugowaard, Lelystad en Veenhuizen lieten deelden dezelfde wens om gehoord te worden. Panelgesprekken, theater en luisterverhalenIn panelgesprekken spraken schrijvers, makers en oud-deelnemers over wat creativiteit mogelijk maakt binnen een systeem dat vaak weinig ruimte laat voor kwetsbaarheid. Theatermonologen, gebaseerd op teksten uit de schrijfgroepen, brachten de verbeelding van deelnemers tot leven, terwijl luisterverhalen het publiek meenamen naar ervaringen die doorgaans verborgen blijven achter gesloten deuren. Een podium dat trilt van energieArtiesten Akwasi, Dennis Rudge, Lotte Velvet, Christine Otten, Gerson Main en Hamda Belgaroui brachten poëzie, muziek en spoken wordop het podium. Deze bijdragen waren geen losstaande optredens, maar werkten als dialogen met de stemmen van binnenuit de PI’s. De energie van het festival bereikte een hoogtepunt tijdens de open mic, gepresenteerd door Jennifer Muntslag, waar onbekende stemmen het podium betraden zonder drempel of hiërarchie. Danser Shaggy sloot de avond af en bracht de zaal volop in beweging. Het Blocknotes Binnen Buiten Festival liet zien wat er gebeurt wanneer muren niet verdwijnen, maar wel poreus blijken voor taal. Voor schrijvers van binnen werd het een reis naar buiten. Voor bezoekers van buiten een reis naar binnen. De woorden van Frank bleven nazinderen: ‘De meest zinvolle reizen beginnen in jezelf.’ Op 13 november in Ru Paré begon deze reis in collectieve vorm! Een beweging die volgens alle betrokkenen niet bij deze ene dag zal blijven. Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 8 Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 9 Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 14 Blocknotes Festival. foto Jean van Lingen 15 Blocknotes Festival. foto

Blocknotes Binnen Buiten FestivalWoorden breken muren Op donderdag 13 november 2025 openden we de deuren voor de allereerste editie van het Binnen Buiten Festival. Een krachtig en vernieuwend literair festival waarin verhalen van binnenuit naar buiten kwamen. Gedreven door samenwerking, creativiteit en gelijkwaardigheid brachten we stemmen van binnen de muren naar het podium – via poëzie, luisterverhalen, theatermonologen, open mic en liveoptredens. Bekende schrijvers en (voormalige) schrijvers uit onze schrijfgroepen in de gevangenis presenteerden samen dit programma. Met o.a. een unieke bijdrage van bestsellerauteur en voormalig Guantánamo-gevangene Mohamedou Ould Slahi. Met performances van oa. Akwasi, Dennis Rudge, Lotte Velvet, Christine Otten en natuurlijk onze Blocknotes schrijvers uit de schrijfgroepen binnen in de PI’s! Bezoekers konden zelf ervaren hoe onze schrijfgroepen waren en deelnemen aan de schrijfworkshops tijdens het festival.

Het Ministerie van Justitie als locatie voor een theatervoorstelling? Ja! Gisterenavond speelden we Een van ons op deze Haagse locatie in het bijzijn van minister Franc Weerwind van Rechtsbescherming. Beleidsambtenaren en de minister waren zeer onder de indruk van het verhaal van levenslang gestrafte Luc S over zijn leven, detentie, schuld, medegedetineerde Karim en schrijfster Katrien. Na de voorstelling volgde een nagesprek met de minister en Khalil Chait, bestuurder van Blocknotes en oud-deelnener aan de schrijfgroep. Over het beleid van (levens)langgestraften, schrijven in detentie en wat nu echt helpt bij een goede reïntegratie. Kunst kan de wereld misschien niet veranderen maar wel onverwachte en verrassende perspectieven laten zien. De minister was zeer betrokken en geïnteresseerd. Vanuit Blocknotes volgen we zijn beleid en voorstel voor zijn wetswijziging op de voet. Natuurlijk gaven we een exemplaar van Gevangenispost cadeau.

Succesroman Christine Otten in het theater Theatermonoloog Een van ons: acteur Dennis Rudge als levenslang gestrafte Luc Stichting Blocknotes presenteert dit jaar opnieuw Een van ons, de theatermonoloog naar de gelijknamige succesroman van Christine Otten. Een aangrijpende voorstelling – gespeeld door acteur Dennis Rudge en met live-muziek van Lorijn von Piekartz – over zingeving in tijden van crisis, de dunne grens tussen goed en kwaad, over hoop als vijand en de kracht van kunst. We spelen Een van ons niet alleen in het theater. We gaan ook op tournee langs PI’s en spelen voor gedetineerden en personeel. Zelfs het Ministerie van Justitie (in bijzijn van minister Weerwind) staat op onze speellijst. Let op! Een aantal voorstellingen is besloten. Een van ons is tot en met mei 2023 te zien in het theater en gevangenissen. Een van ons is op maandag 20 maart a.s. te zien in het Kumulustheater in Maastricht. Eén man. Alleen in zijn cel. Hij vertelt, leest hardop voor uit zijn schrift. Waarvoor hij levenslang zit opgesloten weten we niet. In Een van ons is de levenslang gestrafte Luc S. aan het woord. Zijn verhaal begint met zijn dagelijkse worsteling: hoe betekenis en zin te geven aan een leven zonder toekomst. Luc vertelt dat hij bang is te verdwijnen omdat zijn herinneringen ‘opraken’ en hij geen nieuwe maakt in de gevangenis. Hij denkt dat hij ‘een soort evenwicht’ heeft gevonden in de monotonie en eenzaamheid van zijn prikkelarme bestaan. De komst van schrijver Katrien Achenbach naar de Penitentiaire Inrichting, waar ze een schrijfgroep gaat begeleiden, zet iets in beweging voor Luc, maar wat precies? Hij doet niet mee aan de schrijfgroep omdat dat te confronterend is voor hem als levenslanggestrafte zonder hoop ooit vrij te komen, maar begint wél een geheim logboek te schrijven waarin hij vertelt over zijn dagelijkse leven, medegedetineerden, zijn twijfels, verlangens en herinneringen. Stukje bij beetje schrijft hij zichzelf terug het leven in. Christine Otten over Een van ons ‘Ik ben trots en blij dat we Een van ons hernemen’, zegt schrijver Christine Otten. Otten is sinds vijf jaar schrijfcoach in de gevangenis, en liet zich voor haar boek Een van ons inspireren door ontmoetingen en gesprekken met levenslang gestraften. ‘Door corona zag slechts een handjevol mensen de voorstelling, maar de reacties waren unaniem enthousiast. Men was geraakt door het personage Luc en diens moedige strijd zin te geven aan zijn geïsoleerde bestaan in de gevangenis. En er was – gek genoeg misschien- herkenning met deze levenslang gestrafte man omdat de voorstelling raakt aan universele thema’s als goed en kwaad, vrijheid en onvrijheid. Uiteindelijk gaat het om vragen als: Hoe te leven? Wie te zijn? En: durf je op te komen voor een ander mens? En tegen welke prijs?’ Over Een van ons Een van ons is een avondvullende theatermonoloog door acteur Dennis Rudge met muzikale begeleiding van Lorijn von Piekartz. Na de voorstelling is er een kort nagesprek met de makers en een oud-deelnemer van de schrijfgroep in de gevangenis van Heerhugowaard. De voorstelling is voor publiek te zien in het Bijlmerparktheater, Concordia en Podium Mozaïek. Een van ons is geproduceerd in samenwerking met het Bijlmerparktheater. Muzikale begeleiding: Lorijn von Piekartz | Regie: Kasper Kapteijn | Script: Christine Otten. Dennis Rudge over Een van ons ‘Het leven van Luc is een web van gedachten waar hij een net mee spint om zichzelf in op te vangen op de momenten dat hij geen bodem onder zich voelt’, zegt Dennis Rudge die Luc in de voorstelling vertolkt. ‘De angst om buiten het leven te staan, dat je geen deel van het leven bent, gecanceld door de maatschappij is herkenbaar zeker in deze tijd. Gestalte geven aan Luc is voor mij een grote verantwoordelijkheid omdat ik een gelaagd mens wil weergeven, een bezield mens, multidimensionaal van vlees en bloed’. Bonjo Als ex-gedetineerde kan ik alleen maar zeggen dat de mensen die dit gemaakt en gespeeld hebben, weten waar ze het over hebben. Theaterkrant Indringende monoloog over het leven van een levenslanggestrafte. Peter Faber Onthutsend en ontroerend mooi. Volkskrant Meeslepend. Een van ons gaat uiteindelijk niet alleen over gevangene, maar over ons allemaal. Recensies: Volkskrant – ‘Meeslepend’, Theaterkrant – ‘Raakt diep.’ https://vimeo.com/697753065

Een organisch vervolg op Gevangenis Monologen 1. Zowel het publiek in als buiten de gevangenissen vroeg erom. In deze tweede editie staat het verhaal van Bruce en zijn jeugd vriend Lamyn centraal. Beiden groeiden op straat op, in Amsterdam Noord, en lopen het gevaar te ontsporren. Bruce is een kind van verslaafde ouders; hij kent geen ouderlijk gezag. Begint al jong te stelen en wiet te roken. Lamyn heeft een stabiele zorgzame moeder. Een door Bruce en een vriend gepleegde overval op een drugsdealer loopt noodlottig af voor het slachtoffer. Bruce krijgt een lange straf. Lamyn krijgt zijn leven in de tussentijd op de rails en wordt sportcoach in de gevangenis. Daar ontmoeten de twee vrienden elkaar na zoveel jaar weer, Lamyn is nu de coach van Bruce. Lukt het Bruce zijn leven terug te krijgen? En hoe reageert hij als hij geconfronteerd wordt met de weduwe van zijn slachtoffer? GM2 werd gespeeld door Mingus Dagelet, Birgit Schuurman en Hamda Belgaroui (in het echt de broer van Lamyn). De ’échte’ Bruce reisde mee voor het nagesprek. Regie: Kasper Kapteijn. Tekst: Christine Otten en Herman Koch.

Het idee voor de Gevangenis Monologen is geboren in een schrijfgroep van ex-gedetineerden onder begeleiding van schrijver Christine Otten bij Exodus. Twee deelnemers, Wesley en Arsen, wilden ‘iets positiefs’ doen met hun verhaal. Zo begon het. Otten stelde voor met andere schrijvers en acteurs te gaan samen werken en de verhalen van deze mannen als Gevangenis Monologen op het toneel te brengen, eerst op literaire podia. In samenwerking met Daniel Krikke van Stichting Ideefix is de Gevangenis Monologen uitgegroeid tot een volwaardige theatervoorstelling over hoe levens soms anders lopen dan de bedoeling was. En hoe je elkaar kunt steunen, tegen de verdrukking in. Acteurs Kenneth Herdigein, Poal Cairo, Thomas Boer en Birgit Schuurman en muzikant/componist Lorijn von Piekarz speelden de sterren van de hemel in een aantal leegstaande gevangenissen voor algemeen publiek, én voor gedetineerden en personeel in de PI’s. De ‘echte’ Wesley reisde mee voor het nagesprek. Het mooie van GM1 was dat de gesloten wereld van detentie ineens open gebroken werd en toegankelijk voor een breed publiek. De herkenning bij dat publiek was groot. Regie: Kasper Kapteijn. Tekst: Christine Otten Herman Koch, Manon Uphoff.